Je zoon rent over het voetbalveld, plotseling huilt hij en houdt zijn hakken vast. Geen blessure van een tackle, maar een scherpe pijn in de hiel. Als ouder van een jonge voetballer is het iets wat je echt moet kennen: de ziekte van Sever. En nee, het klinkt erger dan het is — maar je mag het zeker negeren.
▶Inhoudsopgave
Wat is de ziekte van Sever precies?
De ziekte van Sever, ook wel apophysitis calcanei genoemd, is een overbelasting van de groeiplaat in de hiel.
Bij kinderen tussen de 8 en 15 jaar is die groeiplaat nog zacht en kwetsbaal. Hardlopen, springen, schoppen — precies dus wat je doet op het voetbalveld — zorgt voor herhaalde stress op die plek. Het resultaat? Pijn, zwelling en soms zelfs manken.
De aandoening komt vooral bij actieve kinderen voor, en jongens zijn vaker getroffen dan meisjes. Voetballers, turners en atleten lopen extra risico. Als je kind tussen de 8 en 14 jaar zit en veel sportt, is het goed om hiervan op de hoogte te zijn.
Herken de symptomen voordat het erger wordt
De pijn zit meestal achter of onder de hiel, en wordt erger bij beweging. Denk aan: Belangrijk om te weten: de pijn komt meestal geleidelijk aan.
- Pijn in één of beide hielen tijdens of na sport
- Een beetje zwelling rond de hiel
- Manken of op de tenen lopen om de pijn te ontlopen
- Pijn die verergert bij hardlopen of springen
Eerst een beetje zeuren na training, daarna ook tijdens wedstrijden, en uiteindelijk ook bij gewoon lopen. Als je kind zegt "het is niks" maar je ziet dat hij op een been staat — luister dan vooral naar wat je ogen je vertellen. Als de pijn langer dan twee weken aanhoudt, of als je kind echt minder gaat bewegen van de pijn, is het tijd om naar de huisarts of sportfysiotherapeut te gaan.
Wanneer naar de dokter of fysiotherapeut?
Meestal is een klinisch onderzoek voldoende voor de diagnose. Een röntgenfoto wordt soms gemaakt om andere oorzaken uit te sluiten, maar de ziekte van Sever ziet je op een röntgen vaak niet eens goed.
Wat kun je als ouder doen?
Het goede nieuws: de ziekte van Sever gaat altijd vanzelf over. De slechte nieuws: dat kan even duren.
1. Rust is geen vijand, maar ook geen heiligdom
Gemiddeld duurt het tot de groeiplaat dichtgroeit, wat kan variënde van enkele maanden tot soms twee jaar. Maar je hoeft niet allemaal passief te wachten.
2. Goede schoenen maken een wereld van verschil
Complete rust is meestal niet nodig, maar aanpassen wel. Minder trainen, geen wedstrijden spelen op de dagen dat het echt pijn doet. Kortom: luister naar je kind. Als het pijn doet, is het tijd om te stoppen.
Doorzetten is het slechtste wat je kunt doen. Zolen met voldoende demping zijn essentieël.
3. Strekoefeningen voor kuiten en Achillespees
Merken als Asics, Nike en Adidas hebben modellen met goede hieldemping. Overweeg ook hielkussentjes — die zijn verkrijgbaar bij de drogist, apotheek of speciaalzaken als Voetbalshop.nl. Ze drukken de hiel een beetje uit en verminderen de stress op de groeiplaat.
Stijve kuiten en een korte Achillespees verergeren de klachten. Dagelijks strekken — eenvoudige oefeningen zoals muurpush-ups voor de kuiten — helpt enorm.
4. IJs na training
Vijf minuten per dag is voldoende. De fysiotherapeut van FysioSport of een lokale sportkliniek kan een passend programma opstellen.
Een ijsje op de hiel na training of een wedstrijd kan de ontsteking remmen. Vijftien minuten, met een handdoek om het ijs heen, en nooit direct op de huid. Simpel, maar het werkt.
Kan je kind weer voetballen met de ziekte van Sever?
Ja, maar met aanpassingen. De meeste kinderen kunnen gewoon doortrainen, zolang de pijn beheersbaar is.
Een vuistregel die veel sportartsen gebruiken: als de pijn na het opwarmen vermindert, mag je door. Als het erger wordt, stop dan. Omdat groeipijn bij voetballende kinderen wedstrijden vaak pijnlijker maakt dan trainingen, is het soms verstandig om een wedstrijd over te slaan.
De terugkeer naar volledig trainen gaat stap voor stap. Begin met lichte oefeningen, bouw geleidelijk op, en let op signalen.
Het KNKV en de KNVB adviseren ouders om altijd in gesprek te gaan met de trainer over fysieke klachten. Een goede trainer past de training aan.
Het belangrijkste als ouder
De ziekte van Sever is tijdelijk. Het groeit meestal mee zodra de groeiplaat sluit, rond het 15e levensjaar.
Maar hoe je ermee omgaat, bepaalt hoe snel je kind weer plezier heeft in voetbal, ook bij andere blessures zoals het Osgood-Schlatter syndroom bij jonge voetballers.
Dwing je kind niet door de pijn heen, maar schroom ook niet om hulp te zoeken. Luister, pas aan, en geef het lichaam de tijd die het nodig hebt. Want uiteindelijk gaat het erom dat je kind met een glimlach op het veld staat — niet met een klacht.